وایت اسپریت چیست و چه کاربردی دارد؟

ویژگی وایت اسپریت:

وایت اسپریت یا اسپریت معدنی مایعی شفاف برپایه نفت سفید (کروزن) هستند که می­توان به حلال‌های ۴۰۰، ۴۰۲، ۴۰۳ ،۴۰۶ و ۴۱۰ اشاره نمود. این مواد از هیدروکربن های آلیفاتیک و آروماتیک تشکیل شده است که براساس درصد ترکیبات آروماتیک موجود دارای خواص و بوی مخصوص به خود می باشند. این حلال‌ها بر اساس میزان درصد ترکیبات آروماتیک موجود به دو دسته آروماتیک بالا و آروماتیک پایین تقسیم می‌شوند. در بین انواع حلال‌های وایت اسپریت، حلال ۴۰۲ اهمیت و کاربردهای ویژه‌ای دارد. آنها دارای نقطه ذوب ۴۰- درجه سانتی گراد و محدوده نقطه جوش ۲۰۰-۱۵۰ درجه سانتی گراد می­باشند.

انواع وایت اسپریت ها:

به طور کلی برای وایت اسپریت­ها دو نوع طبقه بندی وجود دارد ۱- از لحاط درصد ترکیبات آروماتیک ۲- از لحاظ نقطه اشتعال

در طبقه بندی اول وایت اسپریت ها چهار نوع هستند. نوع ۰ (بابوی زیاد)، نوع ۱ (هیدروسولفوریزاسیون)، نوع ۲ (کم بو) و نوع ۳ (بی بو). ترکیب انواع مختلف وایت اسپریت به فرآیند تولید بستگی دارد.

نوع ۰:

وایت اسپریت با بوی زیاد است. این نوع شامل هیدروکربن‌های عمدتاً اشباع شده است که دارای تعداد کربن در محدوده ۱۲-C9C و نقطه جوش تقریباً بین ۲۲۰-۱۴۰ درجه سانتیگراد هستند.

نوع ۱:

این نوع وایت اسپریت از فرآیند سولفورزدایی کاتالیزوری نوع صفر به دست می آید.این حلال ها شامل هیدروکربن‌هایی است که تعداد کربن آن‌ها در محدوده ۱۲-C7C و نقطه جوش تقریباً بین ۲۳۰-۹۰ درجه سانتیگراد (آروماتیک <25٪) است.

نوع ۲:

این حلال که وایت اسپریت کم آروماتیک و ترکیب پیچیده‌ای از هیدروکربن‌های به دست آمده با روش استخراج حلال است، حاوی هیدروکربن‌های آلیفاتیک در محدوده‌ی ۷ Cتا ۱۲ Cو نقطه جوش در محدوده‌ی تقریبا °C 9۰-۲۳۰ (آروماتیک کمتر از ۵%) است.

نوع ۳:

نوع چهارم وایت اسپریت ترکیب پیچیده ای از هیدروکربن ها است که با استفاده از روش هیدروژناسیون در حضور کاتالیزور به دست می آید و نقطه جوش تقریباً بین ۲۳۰-۶۵ درجه سانتیگراد است. این نوع شامل هیدروکربن هایی است که تعداد کربن آنها عمدتاً در محدوده ۱۲-C6C و آروماتیک <1٪ (بی بو) می­باشد.

در طبقه بندی دوم از لحاظ اشتعال پذیری برای هر نوع وایت اسپریت سه درجه متفاوت وجود دارد. هر درجه با شرایط تقطیر تعیین می شود.

درجه اشتعال پایین: با نقطه اشتعال در محدوده ۲۱ تا ۳۰ درجه سانتیگراد است.

درجه اشتعال معمولی: در آن نقطه اشتعال در محدوده ۳۱ تا ۵۴ درجه سانتیگراد است.

درجه اشتعال زیاد: با نقطه اشتعال بیش از ۵۴ درجه سانتیگراد است.

این درجه بندی با توجه به نفت خام مورد استفاده به عنوان ماده اولیه و شرایط تقطیر تعیین می شود

slide1_

ویژگی وایت اسپریت:

این ترکیبات مایعاتی شفاف، بدون رنگ و قابل اشتعال می­باشند. وایت اسپریت­ها انحلال­پذیری بسیار پایین در آب دارند و دارای بوی ملایم هستند. از خصوصیات دیگر آنها می­توان به پایداری شیمیایی بالا و عدم خوردگی و بالا بودن سرعت تبخیر اشاره کرد. وایت اسپیریت به عنوان تمیزکننده و چربی گیر قطعات و ابزار ماشین آلات استفاده می شود. این حلال­ها ویژگی های منحصر به فردی در زمینه ی تمیز کردن سطح فلزات از روغن ها، گریس، کربن و دیگر مواد دارد. همچنین نقاشان از این حلال­ها به خاطرسمیت کمتر آنها، به عنوان جایگزینی مناسب برای تربانتین استفاده می‌کنند.

مراحل تهیه:

وایت اسپریت ها عمدتا طی فرآیندهای پالایشگاهی تولید می شوند. در این فرآیندها تقطیر استخراجی بر روی خوراک که در عموما کروزن (نفت سفید) است با سولفولان، سولفور دی اکسید و ان متیل پیرولدون انجام می­شود. کروزن یک ترکیب سنگین و ساخته شده از زنجیره‌هایی با ۱۰ تا ۱۷ اتم کربن است. کروزن در ترکیب خود دارای آلکان‌های خطی، غیرخطی و سیلکوآلکان‌ها است که نزدیک به دو سوم کروزن را تشکیل می‌دهند. آروماتیک‌ها حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد کروزن را تشکیل می‌دهند. مقدار ترکیبات الفینی نیز حدود پنج درصد از حجم کروزن را تشکیل می­دهد. وایت اسپیریت مخلوطی از هیدروکربن هایی با تعداد کربن ۷ تا ۱۲ می باشد. در نتیجه با کراکینگ کروزن سنگین می توان به ماده سبک تر دست یافت. که این زنجیره‌ها طی مراحلی شکسته می‌شوند تا به ساختار حلال ۴۰۲ یا دیگر حلال‌های وایت اسپریت برسند که این عمل با تقطیر کروزن میسر می شود. تقطیر کروزن سه جزء را بین ۱۴۰ تا ۲۱۵ درجه تولید می کند. برش اولیه تقطیر این ماده حاوی ۲۰ % محتوای آروماتیک است که همان حلال نوع صفر می باشد. حلال نوع ۱ از هیدرودیسولفوریزاسیون نوع صفر به دست می آید و از هیدروژناسیون آن حلال نوع ۳ با کمتر از ۵ % آروماتیک به دست می آید که همان وایت اسپیریت بدون بو است.

کاربردهای وایت اسپریت ها:

وایت اسپریت­ها به عنوان حلال­ها در انواع صنایع شیمیایی،آرایشی، ساختمانی و خودروسازی کاربردهای بسیار گسترده­ای دارند. که در ادامه به کاربردهای آنها در صنایع مختلف اشاره می­شود.

  • صنایع ساختمانی:

وایت اسپریت به عنوان یک حلال آلی موثر به طور گسترده به عنوان یک رقیق کننده رنگ و حلال خشک کن رنگ کاربرد دارند.به این صورت که ویسکوزیته رنگ را کاهش می دهند و اجازه می­دهند رنگ برای مدت کوتاه تری خشک شود. استفاده از این حلال­ها در نقاشی باعث صاف شدن سطح نقاشی می شود.عموما از آنها برای تمیز کردن قلم موهای رنگ پس از اتمام رنگ آمیزی استفاده می­شود.

  • صنایع شیمیایی:

حلال چربی زدایی و استخراج مواد

به عنوان حلال برای تمیز کردن و از بین بردن گریس قطعات و ماشین آلات و رفع روغن ­های اضافی استفاده می­شود. همچنین برای تمیز کردن و باز کردن قفل صفحه ها پس از چاپ با جوهرهای روغنی و پلاستیزول از وایت اسپریت ها استفاده می­شود.

از دیگر کاربردهای این حلال­ها در این صنعت می­توان به موارد زیر اشاره کرد

چسب

لاستيك و رزین

جلادهنده ها

محصولات آسفالت

تونرهای فتوکپی مایع

در صنایع آرایشی به عنوان حلال لاک و در صنایع خودروسازی برای پاک کردن روغن، گریس و چربی از روی سطح فلزات از این حلال­ها استفاده می‌شود.

در ادامه به بعضی از کاربردهای دیگر پرداخته می­شود.

حلال واکس های مخصوص اثاثیه منزل، مبلمان،کف پوش ها

حلال خشک شویی در دستگاه برشکاری الماس

حلال واکس‌های مخصوص پولیش کفش و وسایل چوبی و چرمی

حلال مناسب برای چاپ­های پارچه­ای

slide1_

موارد ایمنی مهم استفاده از وایت اسپریت:

با توجه به قدرت اشتعال بالای این مواد از انتشار آن در محیط پیرامون جلوگیری کنید و همچنین نباید در کنار مواد اکسیدکننده قرار داده شود. باید توجه داشته باشیدکه هرگز نبایددر نزدیکی لوازم برقی، منابع حرارتی و محیط سربسته از وایت اسپریت استفاده کرد.

این ترکیب شیمیایی باید در محیط خنک و به دور از نور مستقیم خورشید در ظرف درب بسته نگه داری شود. بنابراین حمل و نگه‌داری آن نیازمند کنترل و نظارت است. در ادامه به موارد ایمنی که هنگام تماس با وایت اسپریت ها پرداخته می­شود.

به علت وجود ترکیبات آروماتیک و هیدوکربنی موجود در وایت اسپریت ها به عنوان محرک شناخته می­شود و یکی از حساس­ترین مواد شیمیایی به شمار می­آید. چنانچه افراد با موارد ایمنی استفاده از وایت اسپریت‌ها آشنا نباشند، ممکن است باعث وقوع خطرات و اتفاقاتی ناگوار گردد. بنابراین قبل از مصرف وایت اسپریت‌ها، اطلاع از موارد و نکات ایمنی درباره آن‌ها مهم و حائز اهمیت است. در ادامه مطلب به ذکر برخی از این موارد و نکات ایمنی می‌پردازیم.

فروبردن وایت اسپریت در دهان و مصرف خوراکی آن باعث می‌شود تا افراد دچار ناراحتی معده، درد شکم و در مواردی باعث آسیب‌های قلبی و تنفسی و حتی اغما و مرگ در افراد شود.

چنانچه وایت اسپریت، مستقیما وارد ریه‌های افراد شود باعث آسیب‌های ریوی خواهد شد.

استنشاق وایت اسپریت خطرناک بوده و باعث سوزش بینی، گلو، ریه‌ها، ناراحتی معده و سرگیجه می‌شود.

تماس پوستی با وایت اسپریت باعث آسیب‌های پوستی و خشکی پوست می‌شود. تماس پوستی در دراز مدت، باعث التهاب و تاول پوست یا درماتیت پوستی می‌شود که به آن درماتیت تماسی نیز می‌گویند.

تماس وایت اسپریت با چشم نیز باعث قرمزی و سوزش چشم می‌شود و در صورت استمرار باعث به‌وجود آمدن مشکلات جدی‌تری خواهد شد. به طور کلی قرار گرفتن در معرض وایت اسپریت در مدت زمان طولانی، می‌تواند علائمی مانند اعتیاد به مواد مخدر داشته باشد و باعث بیهوشی فرد موردنظر شود.

هیدروکربن سنگین چیست؟

هیدروکربن‌های سنگین که یکی از سوخت‌های میان تقطیری پالایشگاه می‌باشد جزو یکی از مهمترین فرآورده‌های حاصل از اجزای تشکیل دهنده نفت خام به شمارمی رود.زنجیره‌ی کربنی این هیدروکربن‌ها بیش از ۱۲ اتم کربن داشته و نقطه جوش  آنها بین ۱۵۰ تا ۳۸۰ درجه سانتی‌گراد می‌باشد.

دانسیته این نوع هیدروکربن‌ها بالای ۸۱۰ کیلوگرم بر متر مکعب بوده و نقطه اشتعال آن‌ها ۵۰ تا ۵۵ درجه سانتی‌گراد می‌باشد. از  ویژگی‌های بارز این ترکیبات می‌توان به مولکول‌های درشت، فراریت کم و اشتعال‌پذیری کمتر نسبت به برش سبک اشاره کرد.

روند تولید و پالایش هیدروکربن سنگین:

جهت تولید هیدروکربن‌ها از نفت خام، نخست نفت خام را عاری از نمک و اسید کرده(شیرین سازی)، سپس توسط فرآیند تقطیر جز به جزء و بر اساس نقطه جوش هیدروکربن‌های مختلف، نفت خام به محصولات جداگانه هیدروکربن سبک و هیدروکربن سنگین تبدیل می‌شود. بدین منظور نفت خام را در تا دمای ۴۰۰ درجه سانتی‌گراد حرارت می‌دهند و سپس آن را به وسیله پمپ به پایین برج تقطیر می‌فرستند. مولکولهای کم وزن‌تر و کوچکتر به سمت بالای برج رفته و توسط کندانسورهای موجود در بالای برج مایع شده و به سمت مخازن هدایت می‌شوند. مولکول‌های بزرگتر و سنگین‌تر هم به دلیل دانسیته زیاد پایین برج باقی می‌مانند.

محصولات حاصل از این فرآیند از طریق ایزومریزاسیون، کراکینگ و سایر فرآیندهای، با تغییر در اندازه و ساختار مولکول‌های هیدروکربن آنها را به محصولات قابل استفاده دیگری تبدیل می‌کند. همچنین هیدروکربن‌های سنگین در طی فرآیندهای پیچیده و هزینه‌بر به مواد با ارزش‌تری تبدیل می‌شوند.

slide1_

کاربرد هیدروکربن سنگین:

از این هیدروکربن ها در تولید گرما در بویلرها و کوره‌ها، مشعل‌های خانگی، روغن‌های روان کننده، سوخت‌های سنگین (کشتی، کامیون و …) و اغلب به عنوان سوخت جایگزین در مواردی که گاز شهری در دسترس نمی‌باشد(مانند گلخانه‌ها) استفاده می‌شود. تولید هیدروکربن های سنگین بویژه هیدروکربن های پارافینی سنگین مانند روغن ها یا پارافین های با وزن مولکولی زیاد به عنوان یک ماده فرعی محسوب می شود و به دلیل پایین بودن عدد اکتان هیدروکربن های C10 به بالا به عنوان بنزین قابل استفاده نیستند اما به دلیل طویل بودن زنجیره هیدروکربنی، در سنتز دترجنت ها اهمیت زیادی دارند. علاوه بر این به عنوان سوخت پشتیبان برای اوج‌گیری نیروگاه‌ها در مواردی که گاز طبیعی موجود نیست استفاده می‌شود. اما این نوع هیدروکربن‌ها بسیار آلوده کننده و گران‌تر از سوخت گاز طبیعی است

معایب و مضرات استفاده از هیدروکربن سنگین:

–  استفاده از سوخت‌های فسیلی از جمله هیدروکربن‌های سنگین آثار سوئی بر جا می‌گذارد که در ادامه به تعدادی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

  • استفاده بیش از حد این مواد باعث گرمتر شدن کره زمین و در نهایت موجب ذوب شدن یخچال‌های قطبی می‌شود.
  • این سوخت‌ها همچنین گازهای مضری از جمله CO۲و SO۲ را از خود نشر می‌دهند که موجب بارش باران‌های اسیدی می‌شود.
  • مصرف بیش از حد هیدروکربن‌ها باعث می‌شود تا مخازن آن‌ها به طور قابل توجهی تخلیه شود، در حالی که سالیان سال طول می‌کشد تا هیدروکربن‌های جدید جایگزین شود.
  • همچنین این نوع سوخت‌ها سبب آزاد شدن گازهای گلخانه‌ای متان و کربن دی اکسید می‌شود که در نهایت این امر باعث سوراخ شدن لایه اوزون می‌شود.
  • سوخت‌ دیزل که از مشتقات هیدروکربن‌های سنگین است مقادیر بیشتری از آلایندگی هوا مانند گوگرد و ذرات جامد کربن را تولید می‌کند همچنین این سوخت نسبت به بنزین کربن دی اکسید بیشتری را در واحد تولید می‌کند.

 

–  این سوخت‌ها همجنین باعث اثرات بیولوژیکی آلودگی نفتی بر محیط زیست آبزیان و بدن انسان نیز می‌شود که برخی از آن‌ها را در ادامه ذکر می‌کنیم:

  • عقب افتادن تقسیم سلولی در گیاهان شناور؛
  • تخم ریزی غیر طبیعی ماهیان؛
  • اختلال در تغذیه طبیعی؛
  • بر اثر تماس این نوع هیدروکربن با بدن، تحریکات شدید، آب ریزش و خارش در بدن ایجاد می‌شود؛
  • در صورت بلعیده شدن اثرات سوئی مثل تهوع، استفراغ، سوزش گلو، دهان و تحریکات شکمی می‌شود؛
  • همچنین بخارات حاصل از این ماده کارآیی اعصاب مرکزی را کاهش داده و موجب سرگیجه می‌شود.

مدیر امور بین الملل شرکت ملی نفت: بخش پایین دستی نفت امکاناتش را جهت تولید و اشتغال زایی تجهیز نماید!

در این دیدار هیئت مدیره و هیئت رئیسه کمیسیون هیدروکربن و دبیرکل اتحادیه صادرکنندگان فراورده های نفت، گاز و پتروشیمی ایران با محمدی پور سرپرست امور بین الملل شرکت ملی نفت، و معاونین، حسینی جواد از ستاد کل نیروهای مسلح. رادافزون از وزارت نفت و سردار افخمی از نیروی زمینی برگزار شد.
در این جلسه هیئت رئیسه کمیسیون هیدروکربن با اشاره به آمادگی، امکانات و منابع حدود هشتاد واحد هیدروکربنی در تامین بنزین کشور با ارائه مشکلات در فرمول قیمت گذاری، تامین خوراک، افزایش دستمزد و حمل و نقل و… خواستار امتیاز و تخفیف با توجه به ضرر و زیان واحدهای هیدروکربنی شدند.
نماینده ستاد نیروهای مسلح در این نشست گفت: مینی ریفاینری ها باید تلاش کنند با ارزاوری و تقویت بازرگانی خود به بازارهای بین المللی ورود کنند.
حسینی جواد افزود: قرار نیست به بازار هیدروکربن افغانستان یارانه ای بدهیم و واحدها باید قیمت فروش خود را به این بازار دیکته کنند.
محمدی پور نیز ضمن تاکید رهبری به پرهیز از خام فروشی، خواستار ایجاد مخازن صادراتی در بنادر خاص شد که اجازه بلندینگ تنها در این مخازن صادراتی داده شود.
همچنین رادافزون معاون سابق وزارت نفت با تاکید براینکه باید حمایت ویژه از واحدهای پالایشگاهی کوچک شود گفت: باید یک گروه فنی در این خصوص ایجاد شود.
اسعدی دبیرکل اتحادیه نیز از ارایه یک نامه کارشناسانه مربوط به فعالیت و مشکلات واحدهای تولیدی هیدروکربن به شرکت ملی نفت خبر داد.

 

منبع: پایگاه اطلاع رسانی اوپکس

بررسی ابلاغیه جدید ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز

جلسه درخصوص اصلاح رویه خوداظهاری و اجرای مجدد آن و بهره برداری از کدهای عمومی محصولات تولیدی با حضور پرهام فر و زرینی از اعضای حقوقی و فنی ستاد مبارزه با قاچاق کالا برگزار شد. در این نشست همچنین رئیس و تعدادی از اعضای هیئت مدیره، هیئت رئیسه و اعضای کمیسیون هیدروکربن و دبیرکل نیز حضور داشتند .

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی اوپکس، در این جلسه به موضوعات ذیل پرداخته شد :

بررسی ابلاغیه جدید ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز ۲

• احمد معروفخانی : دو مطالبه جدی در صنعت هیدروکربن واقع است که در قالب تشکل ها و شرکت ها پیگیری می شود، یکی خود اظهاری و دیگری کد های عمومی شیرین سازی که با توجه به این که مصوب شده‌اند اما تاخیرات فراوان اقدامات این دو مصوبه را ابتر نموده است و به سمت عدم کارایی میرود . رویه خود اظهاری پیشنهاداتی بود که از اتحادیه داده شد و به مصوبه رسید و اجرا گردید و این اجرا باعث شد که به توسعه آمار صادرات و کیفیت فرایند هیدروکربنها ختم گردد . اما متاسفانه در یک سال گذشته متوقف مانده است . دغدغه ها مطرح شد و تلاشی نیز از ستاد صورت گرفت، وزارت نفت نیز فرمی را طراحی و ابلاغ نمود که هنوز عملیاتی نشده است و متاسفانه این صنعت با چالش مهمی در این خصوص روبروست .
موضوع دیگر که متوقف مانده بحث کد های عمومی است که تنها برای میعانات ترش اعلام کرده‌اند و ابلاغیه ای که دیروز اعلام شد، پر از ابهام بوده و مقرر نیست به چه نحو و شکلی می‌خواهد اجرا گردد . با این رویه واحد های هیدروکربنی سردرگم هستند و مسیر فعالیت خود را نگران کننده می بینند . این ابهامات نه تنها از توسعه این بخش جلوگیری می‌کند، بلکه فعالیت واحدهای کربنی را نیز تهدید می کند .

بررسی ابلاغیه جدید ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز ۱

• هنریک درغوکاسیان : یکی از مشکلات صنایع هیدروکربنی در شرایط کنونی پاسگاه‌های میان راه هستند که حاملهای صادراتی را توقیف می کنند و مشکلاتی را در میانه راه برای صادرکنندگان ایجاد می‌کنند . فرآیند نمونه برداری در مبدا و مقصد قابل قبول است، اما در میانه راه انتظار نمی رود نسبت به توقیف خودروها اقدام شود .

• رضا قاری : لازم است دو یا سه نفر کارشناس از اتحادیه تعیین شود که در کارگروه ستاد حضور داشته باشند، دستورالعمل ها شامل ایراداتی است و متاسفانه تر اینکه “کارگروه تعیین ماهیت” سازگاری غلط داشته و حضور نماینده صمت در آن منفعلانه است . و این کارگروه به هیچ عنوان به خواسته های بخش پایین دست توجهی نمی‌کند .

• زرینی : ستاد ۹۵ % نظرات شما را در دستورالعمل لحاظ کرده است و در جلسات کارگروه به پیش‌نویسی رسیدیم که دیروز تهیه شد و برای شما و سایر دستگاه ها ارسال شد و در مهلت دو هفته‌ای اگر مشکلی نباشد، آن را ابلاغ خواهیم کرد . در رویه خوداظهاری زمانی تصمیم بر این بوده که در کنار استاندارد سازی رویه دیگر هم باشد عملا بعد از ۱۶ ماه از تیر ۱۳۹۹ که ابلاغ شد و تا پایان آبان ۱۴۰۰ امکان استفاده داشت مورد استفاده واحدهای هیدروکربنی برای صادرات قرار گرفت . فکر می کنم موعد آن رسیده که ستاد در این خصوص پایش انجام دهد تا نتایج پرونده ها را ببیند . با توجه به مشکلاتی که به وجود آمده نیازمند آن بودیم که این رویه را متوقف کنیم و پایش کنیم که آیا اتفاقات افتاده به نفع کشور است و در آن صورت آن را ادامه دهیم . در خصوص کد های عمومی میعانات گازی پارس جنوبی نیز باید گفت با توجه به اینکه در دستور کار سال گذشته بود و امکان صادرات میعانات ترش برای خیلی از شرکت‌ها فراهم نبوده، همچنین قیمت ها نیز پایین و شیرین سازی آن نیز زمان‌بر بود، اما اگر ابهام و مشکل فنی در ابلاغ این رویه است با استاندارد و ستاد مکاتبه داشته باشید و ابهامات موجود را مکتوب و یا در صورت نیاز به جلسه بازگو نمایید

بررسی ابلاغیه جدید ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز ۳
  • علیرضا کریمی : با توجه به اینکه دیدگاه اتحادیه در شرایط کنونی متفاوت شده است و مسئله شفاف سازی را به شدت از طریق اعضا پیگیری می کند شایسته است از پتانسیل های خوب اتحادیه و نظرات کارشناسی آن استفاده گردد .
  • علی شهوازیان : صنعت هیدرو کربن کشور بالغ بر دو میلیارد دلار سالانه ارزآوری دارد و اشتغالزایی بسیار مفیدی نیز ایجاد نموده است با شرایط کنونی ترکمنستان و روسیه رقیب جدی ایران شده اند که کالای خود را با قیمتی پایین تر از صد دلار از کالای ما عرضه می کنند و این شرایط باعث ایجاد فضای تخلف خواهد شد . انتظار می رود سیاستگذاری ها برای این صنعت در حضور نماینده‌ای مسلط از اتحادیه باشد که متاسفانه این تصمیمات و سیاست گذاری ها بدون حضور نماینده بخش خصوصی انجام می گیرد.
  • سیدحمید حسینی : ستاد باید توسعه مدیریت داده و تقویت گردد . و خود ستاد با توجه به شرایط و فضایی که به آن داده شده است باید سیاست گذاری نماید . حتما کارشناس فنی داشته باشید و در جلسات بتوانید سیاست گذاری و کار کارشناسی نمایید . ستاد باید ورودی و خروجی را کنترل کند و از مواردی چون پلمب کردن و موارد تعزیراتی با نظارت دقیق به دور باشد .
    • در پایان این نشست مقرر گردید نقطه نظرات جمع بندی شده و دعوتنامه‌ای با اشاره به این جلسه تهیه گردد و نمایندگان استاندارد، پالایش و پخش و کلیه اعضای کارگروه با حضور نمایندگان ستاد مبارزه با قاچاق کالا برگزار گردد و ابلاغیه جدید بررسی گردد .

منبع: opex.ir

دیدار و گفتگو رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس و مدیرعامل بورس انرژی با اعضای اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفت، گاز و پتروشیمی ایران

در این نشست ابتدا عبدالهی، مدیر گروه کلان مرکز پژوهشهای مجلس گزارشی از وضعیت رشد اقتصادی، صنعت و نفت، نرخ تورم و… در سال گذشته و سال کنونی ارائه داد.

آقای دکتر علی شهوازیان مدیرعامل شرکت پتروپالایش نیک یزد و نایب رئیس کمیسیون هیدروکربن در ادامه از وضعیت تامین خوراک، جابجایی و حمل مواد شیمیایی و قوانین و مقررات، گزارشی ارائه نمود و خواستار تشکیل کارگروهی به عنوان متولی بخش خصوصی در وزارت نفت شد.

در ادامه مدیر عامل بورس انرژی با اشاره به مذاکراتی که با ستاد کل نیروهای مسلح در خصوص درخواست عرضه میعانات در بورس انرژی شده بود گفت: با توافق با این ستاد مقرر شد عرضه ها به طور شفاف و کامل در بورس انرژی باشد. نقوی ادامه داد: برای میعانات دو کار مهم انجام دادیم، راه اندازی بازار آتی که امکان آن را داریم فیوچرز میعانات داخلی را داشته باشیم در این خصوص با وزارت نفت هم صحبت کردیم که منجر به تحویل گردد و دوم گواهی سپرده کالایی که معاف از مالیات ارزش افزوده بوده و با این گواهی سپرده عرضه کننده انحصاری وزارت نفت نخواهد بود و هر کسی که دارای مخزن و کالاست می‌تواند در بورس عرضه نماید. در بازار آتی بسیاری از مشکلات صادرکنندگان حل خواهد شد.
مدیرعامل بورس انرژی در خصوص عرضه خوراک پالایشگاه ها و پتروشیمی ها در بورس انرژی ادامه داد: ما در این خصوص درخواست کردیم که خوراک واحدهای پالایشگاهی و پتروشیمی در بورس انرژی عرضه گردد چرا که به دلیل ماده ۱۳ قانون رفع موانع تولید امکان ۲ درصد تخفیف برای این واحدها میسر می باشد. پالایشگاه ها می توانند برای این میزان تخفیف از بورس خریداری کنند. نقوی در خصوص قیمت‌گذاری خوراک نیز افزود: هم اکنون وزارت نفت، نفت خامی که به پالایشگاه ها می دهد، به قیمت گران تر از قیمت صادراتی است و این موضوع باعث می‌شود زنجیره تامین تا صنایع پایین دست با افزایش قیمت مواجه شود.
ظرفیت دیگری که با کمک مجلس انجام دادیم بحث گواهی ثبت سینرژی است که اگر شرایط از لحاظ مصرف کم خوراک در پالایشگاه ها ایجاد شود، مابه التفاوت آن به پالایشگاه ها خواهد رسید.
بورس انرژی مذاکراتی در این خصوص با آقای صالح آبادی انجام داده است تا در رینگ صادراتی تسویه ارزی ایجاد شود و آمادگی داریم با همکاری اتحادیه ظرفیت صادراتی کشور را در بورس انرژی افزایش بدهیم.

مدیر عامل بورس انرژی

اسعدی دبیرکل اتحادیه نیز سه پیشنهاد خود را در این جلسه عنوان نمود، وی افزود: با توجه به اینکه در بازار افغانستان دچار محدودیت هستیم، اگر ریاست کمیسیون اقتصادی مجلس موافق باشند، مسائل کنونی بازار افغانستان را در دستور کار کمیسیون اقتصادی قرار گیرد، با توجه به وضعیت جنگ روسیه و اوکراین، متاسفانه این بازار دچار مشکلات اساسی برای صادرکنندگان شده است و بسیار جدی و چالش برانگیز است. مجموع صادرات هیدروکربن به افغانستان در سال گذشته ۸۰۰ میلیون دلار بوده است.
پیشنهاد بعدی تخصصی شدن بورسها است که یکی از خواسته های جدی اتحادیه است و اگر امکان پذیر باشد که مشتقات نفتی در بورس انرژي عرضه گردند ما آمادگی داریم در این خصوص راهکارهای لازم را ارائه دهیم.
اسعدی در پایان گفت: یکی از دیگر مشکلات صادرکنندگان، تعرفه‌های ترجیحی است که بین کشورها وضع می شود و می تواند در حوزه فعالیت اعضای ما موثر باشد، به طورمثال در بازار ترکیه و ایران، شرایطی ایجاد شده است که ما عملاً بازار قیر این کشور را از دست داده‌ایم و قیر عراق جایگزین آن شده است

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس پس از استماع نظرات اعضای اتحادیه، در خصوص مشکلات صادرات فرآورده های نفتی به افغانستان گفت : اگر به نوعی سهم صادراتی ما در معرض تهدیدات منطقه‌ای است و مشکلات کنونی وضعیت ما را تحت تأثیر و یا روند صادراتی ما را کاهش می دهد و نیاز به تصمیم عاجل است، اتحادیه توضیحات لازم را طی نامه‌ای به کمیسیون اقتصادی مجلس ارائه دهد و پیشنهادهای خود را نیز مطرح نماید، این کمیسیون با هم اندیشی اعضای خود آن را در دستور کار گذاشته و مسئولین مربوطه را جهت ارائه توضیحات دعوت خواهد کرد .

پورابراهیمی با بیان اینکه صادرات برای ما بسیار مهم است و لازم است که صادرکنندگان فراورده های نفتی دغدغه های خود را که به نوعی دغدغه‌های حاکمیت می باشد، بازگو نموده و سهم صادراتی شما مطمئنا قابل توجه می‌باشد ادامه داد : در خصوص بورس کالا و انرژی از آقای دکتر نقوی می‌خواهیم گزارشی از وضعیت بورسها و تولیدکنندگان و صادرکنندگان فراورده های نفتی ارائه دهند که روند کار تصریح گردد، مشکلات فعالان صادرات فرآورده‌های نفتی را در شورای عالی بورس مطرح می کنیم و آمادگی داریم در صورت ضعف آیین‌نامه‌ای در این خصوص قانون گذاری و نظارت نماییم .

پورابراهیمی همچنین افزود : قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز توسط آقای قالیباف امروز امضا و ابلاغ شد، قانونی که پنج سال در کمیسیون اقتصادی کار کارشناسی بر روی آن انجام شد و یکی از کارهای مهم در این قانون اصلاح قانون مبارزه با قاچاق کالا بود که بخش عمده‌ای از مشکلات را توانستیم پوشش بدهیم . معافیت ها و عوارض صادراتی قابل اجرا در خصوص کلیه موارد خام و نیمه خام فرآورده های نفتی بوده و جهت جلوگیری از خام فروشی مصوباتی داشتیم و ضمانت نیز بر آن خواهیم گذاشت .

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با تاکید بر عرضه کامل خوراک در بورس ادامه داد : یکی از احکامی که در اصلاح قانون بازار سرمایه آورده‌ایم مبتنی بر این است که کلیه پالایشگاه ها ظرفیت های تولیدی خود را به طور کامل در بورس عرضه کنند و این عرضه به هیچ عنوان سلیقه‌ای و اختیاری نخواهد بود، لذا گزارش‌های کارشناسی شما راجع به آسیب ها و عرضه های نامناسب می تواند به کمیسیون اقتصادی مجلس شرایطی را جهت دفاع از این قانون فراهم آورد . پیشنهاد می کنم کمیسیونهای تخصصی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفتی یک گزارش تخصصی بدهند تا با کمیسیون انرژی مجلس نیز نشست مشترک بگذاریم و در این نشست مشترک گزارش شما دارای محورها و جزئیات کامل باشد .

پورابراهیمی در پایان گفت : هر مقدار در حوزه صادرات از لحاظ کمی فعالیت کنید قابل ستایش است و صادرکنندگان حتی با یک دلار صادرات می‌توانند در جهت تقویت کشور گام بردارند. یکی دیگر از مواردی که به آن توصیه میکنیم ورود به حوزه دانش بنیان است . کشور باید از طریق دانش بنیان تجاری سازی شده و خلق ثروت نماید . مراکز نوآوری از جمله دانشگاه شریف، دانشگاه تهران و پژوهشگاه صنعت نفت حلقه واسط بوده که می‌توانند در جهت ارزش افزوده به فعالین تولید و صادرات فرآورده های نفتی کمک کنند .

هیدروکربن سبک چیست و چه کاربردی دارد؟

هیدروکربن چیست؟

هیدروکربن‌ها، دسته‌ای از مواد آلی هستند که به طور عمده از کربن و هیدروژن ساخته شده‌اند.برخی از اتم‌ها مثل گوگرد، نیتروژن و اکسیژن به شکل جایگزین کربن در هیدروکربن‌ها مى‌باشند. وجود گوگرد در ترکیبات هیدروکربنى ، باعث تغییر رفتار فیزیکى مى‌شود و حالت خورندگى ایجاد مى‌کند. هر چه عناصر جایگزین در هیدروکربن‌ها کمتر باشد، نفت ‌خام سبک‌تر و خالص‌تر است.

برش سبک

برش‌های سبک هیدروکربن‌ها جزو مهمترین فرآورده‌های حاصل از جداسازی اجزای تشکیل دهنده نفت خام به حساب می‌آیند. نقطه جوش چنین ترکیباتی در بازه‌ای بین °C200  تا  °C40 قرار دارد. از جمله هیدروکربن‌های پرکاربرد در این دسته بندی می‌توان به نفتا، نفت سفید، بنزین، سوخت جت و حلال‌ها اشاره کرد. هیدروکربن‌های سبک زنجیره­‌های ۵ تا ۱۲ کربنه هیدروکربن‌های نفتی را شامل می‌شوند و معمولاً برای تولید ترکیبات آروماتیک و بنزین با اکتان بالا از طریق فرآیند اصلاح کاتالیستی در صنایع پتروشیمی استفاده می‌شوند. چنین ترکیباتی بسیار فرار هستند و همان طور که اشاره شد نقطه جوش پایینی دارند که باعث می‌شود به راحتی شعله‌ور شوند.

کاربرد هیدروکربن سبک چیست؟

هیدروکربن‌های سبک می‌­توانند ماده بنیادی در صنایع شیمیایی و پتروشیمیایی به عنوان خوراک تولید فرآورده‌های مختلف پتروشیمی از جمله حلال‌ها و رقیق‌کننده‌ها محسوب شوند، اما کاربردهای متنوع دیگری نیز دارند به عنوان مثال روان کننده‌ها، حلال‌ها، مواد شیمیایی صنعتی، مواد منفجره، مواد اولیه انواع رنگ و تینر،انواع پلاستیک، لاستیک‌ها، الیاف مصنوعی و الکل صنعتی، تولید گاز مایع و نفت سفید(برای استفاده گرمایشی و خانگی)، تولید جلا دهنده‌ها و لاک‌ها و … کاربرد دارند. علاوه بر این، با استفاده از فرآیندهای کاتالیستی می‌توان هیدروکربن‌های سبک‌تر و با ارزش‌تر را به بنزین‌های اکتان بالا و سوخت‌های نفتی دیگر(سوخت جت )نیز تبدیل کرد.

هیدروکربن-سبک-کاربرد-هیدروکربن-سبک-چیست؟-

روش های تولید هیدروکربن سبک

اگر مخلوطی از هیدروکربن‌های مختلف داشته باشیم، با استفاده از عمل تقطیر می‌توان آنها را از هم جدا کرد. با حرارت دادن به هیدروکربن‌ها، هیدروکربن‌هایی که نقطه جوش پایین‌تری داشته باشند زودتر بخار شده و از مخلوط جدا می‌شوند. در پالایشگاه‌ها بر اساس نقطه جوش اجزای نفت خام را از یکدیگر جدا می‌کنند.

با حرارت دادن نفت خام در برج تقطیر هیدروکربن‌های سبک‌‌تر تبخیر می‌شوند و به قسمت‌های بالایی برج می‌روند و پس از کندانس شدن توسط کندانسور به سمت مخزن‌های مورد نظر هدایت می‌شوند.

هیدروکربن های سبک از ترکیبات نفتی سنگین با استفاد از روش های شیمیایی همراه با کاتالیست و دمای بالا ایجاد می شوند که موجب افزایش قیمت تمام شده تولید فرآورده های سبک تر شده است.

هیدروکربن سبک

ترکیبات هیدروکربن سبک

بسیاری از مشتقات شیمیایی و سوخت های مصرفی از نفت خام حاصل می شوند. گاهی این مواد حاوی درصد بیشتری از یک محصول خاص  با گرانروی و چگالی می باشند که در نمونه های بعدی یا خروجی چاه های نفتی دیگر متفاوت می باشند. هیدروکربن سبک نیز از ترکیب مواد قابل اشتعال مانند برش سبک نفت یا مایعات گازی و بوتیل استات با اکتانی نزدیک به بنزین حاصل می گردد.

در نتیجه هنگام  تصفیه در پالایشگاه، این مواد به زیر مجموعه های متفاوتی تقسیم می شوند که دارای هیدروکربن های C5 تا C12 یا به عبارتی گروه آلکان، آلکن و سیلو آلکان همراه با اکتان می باشند و به عنوان هیدرو کربن سبک یا بنزین شناخته می شوند.

کاتالیست

کاربرد کاتالیست در پالایشگاه ها و پتروشیمی ها

کاربرد کاتالیست در پالایشگاه ها و پتروشیمی ها:

فرآیندهای کاتالیستی از مهمترین و کلیدی ترین عملیات صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و شیمیایی کشورهای توسعه یافته و یا درحال توسعه به شمار می روند و با توجه به اینکه کاتالیست در تولید انواع سوخت ها و طیف وسیعی از فرآورده های میانی و نهایی مورد نیاز جامعه، نقش حیاتی دارند، اهمیت آنها به طور روز افزونی در حال افزایش است. کاتالیست ها در بخش های متفاوت از واحدهای پالایش نفت کاربرد دارد که در ادامه به کاربرد کاتالیست های متفاوت در بخش های متفاوت خواهیم پرداخت.

کاتالیست

کاربرد کاتالیست :

اولین کاربرد کاتالیست در هیدروگروگرد زدایی (HDS) است که در این فرایند از کاتالیست های فلزی نیکل، کبالت و مولیبدن در دمای ۴۰۰ درجه سانتی گراد و گاز هیدروژن در فشار بالا استفاده می شود. در این فرایند از تجهیزاتی جهت به دام انداختن و حذف گاز هیدروژن سولفید استفاده می­شود که در نتیجه آن، گاز مربوطه به گوگرد مولکولی  یا سولفوریک اسید تبدیل می شود

ریفورمینگ کاتالیزوری:

از کاتالیزورهای پلاتین بر روی پایه اسیدی استفاده می­شود. این کاتالیزورها دو عاملی هستند یعنی هم فلز و هم پایه اسیدی در فعال سازی واکنش ها نقش موثر دارد. در عملیات ریفورمینگ، پلاتین واکنش های هیدروژن زدایی و هیدروژناسیون را فعال می کند و عامل اسیدی در مورد واکنش های ایزومری و هیدروکراکینگ موثر است. مجموعه دو عامل کاتالیزور نیز واکنش های حلقوی شدن را فعال می کند.

کراکینگ:

کراکینگ کاتالیزوری از مهمترین فرایندهای پالایشی است که برای تبدیل برش های سنگین به مواد سبک تر و با ارزشتر به ویژه بنزین  به کار می رود. در این فرایند خوراک مربوطه معمولا گازوییل تقطیر اولیه است ولی می­تواند گازوییل تولیدشده در سایر واحدهای پالایشگاهی را نیز به عنوان خوراک به کار برد. فراورده نهایی آن، گازهای سبک سیر شده و سیر نشده، بنزین، گازوییل های سبک و سنگین (تبدیل نشده) می­باشد. در این قسمت از سه دسته کاتالیزور استفاده می­شود:

-آلومینوسیلیکات طبیعی

-سیلیس آلومین های امورف سنتزی

-سیلیس آلومین های بلورین سنتزی که از نوع زئولیت های یا الک های مولکولی می­باشد. در صنعت بیشتر از از کاتالیزورهای گروه سوم و یا مخلوطی از گروه دوم وسوم استفاده می­شود.زیرا زیولیت ها به علت فعالیت بیشتر بر بازده و کیفیت بنزین تاثیر مثبت دارند. سیلیس-آلومین آمورف در مقابل سایش مقاومتر است و بنابراین تلفیق سیلیس آلومین بلورین با نوع آمورف امکان استفاده از امتیازات هر دوی این کاتالیزورها را فراهم می­کند.

-سیلیس آلومین های بلورین سنتزی که از نوع زئولیت های یا الک های مولکولی می­باشد. در صنعت بیشتر از از کاتالیزورهای گروه سوم و یا مخلوطی از گروه دوم وسوم استفاده می­شود.زیرا زیولیت ها به علت فعالیت بیشتر بر بازده و کیفیت بنزین تاثیر مثبت دارند. سیلیس-آلومین آمورف در مقابل سایش مقاومتر است و بنابراین تلفیق سیلیس آلومین بلورین با نوع آمورف امکان استفاده از امتیازات هر دوی این کاتالیزورها را فراهم می­کند.

کراکینگ کاتالیزوری

فرایند الکیلاسیون:

الکیلاسیون یعنی افزایش یک گروه الکیل به یک ترکیب آلی ولی در اصطلاح پالایش نفت، الکیلاسیون عبارت است از واکنش یک اولفین سبک با یک ایزوپارافین در دما و فشار بالا، واکنش الکیلاسیون می­تواند بدون کاتالیزور صورت گیرد ولی در فرایندهای صنعتی الکیلاسیون در دمای پایین و در حضور کاتالیزور انجام می­شود.

خوراک الکیلاسیون از ایزوبوتان و اولفین های سبک است. اولفین های اساسا از واحدهای کک سازی و کراکینگ کاتالیزوری به دست می ایند. از بین اولفین ها،پروپن و بوتن ها بیشتر مصرف می شوند ولی گاهی از اتیلن و پنتن ها به عنوان خوراک استفاده می شود. اولفین ها را می­توان از طریق هیدروژن زدایی از پارافین نیز بدست آورد. ایزوبوتان معمولا از واحدهای هیدروکراکینگ به دست می­آید ولی می توان آن را از واحدهای رفرمینگ، تقطیر نفت خام و فراورش گاز طبیعی نیز تهیه کرد. همچنین از طریق ایزومری نرمال بوتان نیز به دست می آید.

فراورده های واحد الکیلاسیون عبارتند از بنزین الکیلیت، پروپان و نرمال بوتان (که همراه خوراک وارد واحد می­شوند) و قطران که ماده غلیظ و قهوه­ای است حاوی مخلوط از سیکلوپنتادین های مزدوج با زنجیرهای جانبی.

در این واحد از کاتالیزورهای اسیدی مختلف مانند اسید پروتونی (HF و H۲SO۴) و یا اسیدهای لویس (AlCl۳، BF۳) استفاده می شود. فقط اسیدهای قوی می توانند کاتالیزورهای موثری برای الکیلاسیون باشند. اسیدهای ضعیف موجب واکنش های پلیمری می­ شوند. در صنعت با توجه به سلکتیویته مناسب و سهولت کنترل فعالیت کاتالیزوری، منحصرا از اسید سولفوریک و اسید هیدروفلوئوریک استفاده می­شود. در طی الکیلاسیون، فعالیت کاتالیزور به علت تشکیل کمپلکس با دی اولفین ها و نیز به علت رقیق شدن با آب، به تدریج کاهش می­یابد. این اسیدها واکنش های پلیمری الفین ها را نیز فعال می کنند. برای محدود کردن پلیمری باید ایزوبوتان را اضافه بر مقدار لازم به کار برد. در مقایسه با اسید سولفوریک، اسید هیدروفلوئوریک در محدوده وسیعتری از دما، سلکتیویته اش را حفظ می ­نماید.

فرایند پلیمری:

پلیمری شدن نقش مهمی در صنایع پتروشیمی ایفا میکند ولی در صنعت نفت به صورت محدود برای تولید بنزین با عدد اکتان بالا به کار می رود و رقیب ضعیفی برای فرایند الکیلاسیون می­باشد. پروپن و بوتن ها خوراک های مناسب واحد پلیمری هستند. را ابتدا به برج جذب C2 وسپس به برج تثبیت می فرستند از پایین این برج بنزین تثبیت شده و از بالای آن برش C3-C4 به دست می آید که خوراک واحد پلیمری است. در فرایند پلیمری، فراورده اصلی بنزین است که خواص آن بستگی به نوع خوراک دارد. در نتیجه دیمری شدن بوتن ها، اکتن به دست می­آیند که پس از هیدروژنی شدن، بنزین مرغوبی تولید می کنند. کاتالیزوری مورد استفاده در پلیمری، اسید فسفریک است. بعضی از واحدها از اسید فسفریک مایع استفاده می کنند ولی معمولا نوع جامد آن به صورت اسید فسفریک بر روی پایه کیزل گور یا یک لایه نازک اسید بر روی کوارتز خرد شده به کار می­رود.

فرایند ایزومری:

عدد اکتان بنزین سبک را می­توان با استفاده از فرایند ایزومری که طی آن نرمال پارافین ها به ایزومرهای شاخه دار شان تبدیل می­شوند، بهبود بخشید. خوراک این واحد بنزین سبک است که مخلوط هیدروکربن های ۵ و۶ کربنی می­باشد. در این بنزین انواع خطی هیدروکربن ها غلبه دارد. فراورده این واحد بنزین سبکی است که از همان هیدروکربن های ۵ و ۶ کربنی تشکیل شده است با این تفاوت که در این حالت ایزومرهای شاخه دار غلبه یافته اند و به همین سبب عدد اکتان محصول نسبت به خوراک افزایش پیدا کرده است. از این واحد برای تبدیل نرمال بوتان به ایزو بوتان نیز استفاده می­شود. کاتالیزورهای مناسب برای واکنش ایزومری باید دارای خاصیت اسیدی باشند. تاکنون دو نوع کاتالیزور برای ایزومری پارافینها ارائه شده­اند:

– کاتالیزورهای فریدل-کرافتس

کاتالیزورهای دوعاملی که در کنار عامل اسیدی، دارای یک عامل هیدروژناسیون و هیدروژن زدای فلزی نیز می­باشند

اولین کاتالیزورهای فریدل-کرافتس از نوع آمونیوم کلرید بدون آب بودند بعدها کاتالیزورهای متشکل از AlBr۳-HBr یا مخلوط های AlCl۳ و SbCl۳ در حضور HCl اهمیت یافتند. امتیاز این کاتالیزورها فعالیت زیادشان بود به طوری که در دمای کمتر از ۱۰۰ درجه سانتی گراد قادر بودند تعادل ترمودینامکی پارافین سبک را برقرار سازند. با این حال سلکتیویته این کاتالیزور کم بود و نسبت به ناخالصی های خوراک بسیار حساس بودند و در دستگاه ها نیز اشکالات خوردگی به وجود می آورند.

در کاتالیزورهای دو عاملی، فلزی که اغلب به کار می­رود پلاتین است که بر روی پایه جامد با سطح زیاد نشانده شده است. اولین کاتالیزورهای این نوع، پلاتین بر روی پایه سیلیس-آلومین ، زئولیت Z بودند که برای فعال شدند به دمای ۳۰۰ تا ۳۵۰ درجه سانتی گراد نیاز داشتند. بعدها توانستند به کمک عوامل فعال کننده نظیر آلومینیم کلرید و مشتقات کلردار، دمای واکنش به حدود۱۲۰ تا ۲۰۰ درجه سانتی گراد برسانند.

واحدهای پتروشیمی:

فرایندهای کاتالیزوری در این مورد نسبت به فرایندهای صنعت نفت، حجم خیلی کمتری را اشغال می‌کنند ولی محصولات فوق‌العاده مهم و بسیار متنوعی تولید می‌کنند مانند تولید پلی اتیلن و اتیلن، تولید پروپین، هیدروژن زدایی از پارافین‌های خطی، تولید سیکلو هگزان

ریفرمینگ

ریفرمینگ چیست ؟

ریفرمینگ (Reforming):

این فرایند معمولا در پالایشگاهها برای تولید سوخت با عدد اکتان بالاتر استفاده می­شود. در این فرایند تعداد اتم های کربن در خوراک و محصول یکسان بوده ولی تعداد اتم های هیدروژن تغییر می کند. ریفرمینگ مانند کراگینگ ممکن است حرارتی یا کاتالیستی باشد. کاتالیست های این فرایند معمولا دو عاملی و عموما پلاتین و آلومینا می­باشند.

ریفرمینگ کاتالیزوری:

ریفرمینگ کاتالیزوری یکی از واحدهای اساسی هر پالایشگاه است که هدف آن افزایش عدد اکتان بنزین است. از سال ۱۹۳۰ با کاربرد کاتالیزورهای جامد در صنعت نفت، کوشش هایی در جهت راه اندازی واحدهای ریفرمینگ کاتالیزوری انجام شد ولی بهره برداری عملی و صنعتی از ریفرمینگ در سال ۱۹۴۹ به وسیله شرکت یو.اُ.پی، تحت عنوان پلاتفرمینگ صورت گرفت. پس از آن با گسترش صنایع اتومبیل سازی و استفاده از موتورهای بنزینی با نسبت تراکم بالا، تقاضا برای سوخت های با عدد اکتان بالا افزایش یافت و به این ترتیب روز به روز براهمیت ریفرمینگ افزوده شد. در سال های اخیر به دلایل زیر تحولاتی در فرایند ریفرمینگ ایجاد شده است.

 

الف– مبارزه با آلودگی محیط زیست و لزوم کاهش و یا حذف ترکیبات سرب دار بنزین ها

ب- توسعه روزافزون صنعت پتروشیمی و نیاز به آروماتیک هایی نظیر بنزن، تولوئن و زایلن که از طریق ریفرمینگ تولید می شوند

ج- ارائه فرمول­های جدید جهت ساخت کاتالیزورهای ریفرمینگ

د- ارائه تکنولوژی بستر متحرک کاتالیزوری جهت فرآیند ریفرمینگ

 

خوراک واحدهای رفرمینگ، بنزین سنگین و نفتاست و فاصله جوش این خوراک در محدوده ۱۲۰۸۰ درجه سانتی گراد قرار داردکه با توجه به شرایط هر پالایشگاه می­تواند اندکی تغییر کند. رفرمینگ برش های سبک به علت تمایلشان به تجزیه و ایجاد بوتان و گازهای سبکتر مقرون به صرفه نیست. همچنین هیدروکربن هایی که بالاتر از ۲۱۰ درجه سانتی گراد می جوشند به علت شکسته شدن پی در پی و تولید زیاد کربن، برای رفرمینگ مناسب نیستند.

خوراک ریفرمینگ از هیدروکربن های مختلف پارافینی، نفتنی، آروماتیک و بندرت اولفینی شامل ۵ تا ۱۰  تشکیل شده است.

فراورده اصلی ریفرمینگ بنزینی است با عدد اکتان بالا که با سایر بنزین ها ی پالایشگاهی مخلوط می شود. نقطه جوش نهایی این فراورده ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتی گراد بالاتر از خوراک است. یکی از فراورده های جانبی واحد ریفرمینگ هیدروژن است که علاوه بر مصرف در خود واحد در بعضی دیگر از واحدهای پالایشگاهی نیز استفاده می­شود. همچنین گازهای سبک پروپان و بوتان نیز در این واحد تولید می شوند که به علت خلوص بالا می­توانند مستقیما در سایر واحدها مورد استفاده قرار گیرند.

Oil-Solvents

حلال ۴۰۲ چیست؟

 حلال ۴۰۲ چیست ؟

حلال ۴۰۲ یکی از زیر شاخه‌های وایت اسپریت است که در دسته آروماتیک پایین قرار دارد. این نوع حلال ماده‌ای بی‌رنگ است و انحلال‌پذیری آن در آب بسیار کم است. حلال ۴۰۲ را با نام حلال ویژه نیز می‌شناسند که به عنوان مرکب چاپ، حلال مواد آرایشی و بهداشتی، چربی‌گیر سطوح فلزی و … مورد استفاده قرار می‌گیرد. این ماده بر اساس نوع تولید در سه گروه رتبه‌بندی می‌شود و بسته به نوع تولید کاربردهای مختلفی دارد.

حلال-402

حلال ۴۰۳: 

 حلال ۴۰۳ در دسته حلال‌های آروماتیک بالا قرار دارد و حدود تقطیر آن بین ۱۵۲ تا ۱۹۸ درجه سانتی‌گراد است. از جمله مواد اولیه برای تولید حلال ۴۰۳ می‌توان به نفت سفید، گازوئیل و روغن سوخته اشاره کرد.این نوع حلال به عنوان رقیق کننده در صنایع الکل سازی، صنعت چاپ و رنگ سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

روش تولید حلال ۴۰۲:

حلال­های نفتی برش­های میان تقطیری هستند که به­طور مستقیم یا غیرمستقیم از نفت به­دست می­آیند. دامنه برش و نوع ترکیب آنها توسط تولیدکننده برحسب کاربرد نهایی آنها تعیین می­شود. حلال­های نفتی به­طور وسیعی در صنایع مختلف شیمیایی از جمله صنایع رنگ، روغن­های صنعتی، چاپ، لاستیک سازی، چرمسازی و صنایع فلزی مورد استفاده قرار می­گیرند. بهترین خصوصیت حلال­های نفتی شفافیت، بیرنگ بودن و غیرقابل امتزاج بودن آنها با آب است ولی در حلال­های آلی مشابه حل می­شوند، قدرت حلال بستگی به نوع هیدروکربن­های تشکیل­دهنده آن و به­خصوص مقدار آروماتیک­های موجود در آن دارد. حضور هرکدام از هیدروکربن­ها روی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی حلال، مثل قدرت حلالیت، ویسکوزیته، دانسیته، بو و نوع کاربرد آن اثر دارد. حلال ۴۰۲ از تقطیر نفت سفید به دست می­آید و نفت سفید از تقطیر جز به جز نفت خام در دمای ۱۴۰ تا ۲۷۵ درجه سانتیگراد به دست می آید. به طور کلی نفت سفید مخلوطی از مایعات نفتی است که شامل هیدروکربن هایی  با ۱۰ تا ۱۶ اتم کربن به صورت زنجیره ای و شاخه ای  می شود و وایت اسپیریت مخلوطی از ترکیبات آلیفاتیکی و آلیفاتیکی حلقوی می­باشد که دارای هیدروکربن هایی با تعداد کربن ۷ تا ۱۲ می باشد. در نتیجه با کراکینگ نفت سفید سنگین  می توان به این ماده سبک تر دست یافت.

تقطیر نفت سفید سه جزء  را بین ۱۴۰ تا ۲۱۵ درجه تولید می کند. برش اولیه تقطیر این ماده حاوی ۲۰ % محتوای آروماتیک است که همان حلال  نوع صفر می باشد. حلال نوع ۱ از هیدرودیسولفوریزاسیون نوع صفر به دست می آید و از هیدروژناسیون آن حلال نوع ۳ با کمتر از ۵ % آروماتیک به دست می آید که همان وایت اسپیریت بدون بو است.

حلال 402 پتروپالایش نیک یزد کد 7-88-64742

وایت اسپریت چیست؟

وایت اسپریت چیست ؟

یکی از دسته‌های حلال هیدروکربنی، حلال‌های وایت اسپریت است. وایت اسپریت مخلوطی از هیدروکربن‌های پارافینی و آروماتیکی است که در محدوده تقطیر ۱۴۲ تا ۲۰۰ درجه سانتی‌گراد قرار دارد. این حلال‌ها مایعاتی شفاف هستند که بوی ملایمی دارند و از نظر شیمیایی پایدار بوده و باعث خوردگی نمی‌شوند. وایت اسپریت‌ها بیشتر به عنوان حلال در لاک‌ها، حلال رنگ‌ها، حلال در چاپ پارچه، حلال چربی سطوح فلزی، حلال اثاثیه منزل، مبلمان، کف‌پوش‌ها و همچنین کفش‌های مومی و واکس استفاده می‌شود.

این نوع حلال بر اساس درصد آروماتیک‌های موجود در آن‌ها به دو دسته تقسیم می‌شود:

– آروماتیک بالا

 – آروماتیک پایین.